ميرزا مهدى خان و زندگانى او از دوران كودكى و چگونگى تحصيل ميرزا مهدى خان اطلاعى نداريم . پيداست كه او نيز مانند صدها تن منشى و تاريخ‌نويس و شاعر ايرانى است كه چون از خانواده‌اى سرشناس و اشراف‌منش نيستند ، بخش نخستين زندگانى آنان روشن نيست . سپس هنرى كسب كرده و بمقامى رسيده و به بزرگى يا پادشاهى پيوسته و شهرتى يافته‌اند . آقاى سهيلى خوانسارى در مقاله‌اى كه تحت عنوان ( گوشه‌اى از تاريخ ) در مجلهء توشه « 1 » نوشته‌اند ، دربارهء ميرزا مهدى خان چنين آرند : « اصفهان پايتخت و دار العلم بود ، اهل فضل و ادب از هر طرف براى تكميل معلومات خود به‌آنجا مىآمدند . . . محمد نصير هم پسر خود مهدى را از استراباد به اصفهان آورد ، تا در آنجا كسب علم و دانش كند . . . محمد نصير باهوش و استعدادى كه در مهدى مشاهده كرده بود ، براى او آيندهء درخشانى پيش‌بينى مىكرد ، زيرا مهدى در مدت كمى در تحصيل مقدمات علوم از اقران سبقت جسته بود . . . » . ولى چنان كه خود نويسندهء محترم مقاله هم شفاها تأييد كردند ، اين موضوع كشف انّى و استنباط شخصى است . از مقالهء مفيد و مبسوط آقاى خوانسارى كه بگذريم ، آنچه در تذكره‌ها پيرامون احوال ميرزا مهدى خان نوشته‌اند ، مربوط بدوران كمال و شهرت اوست . نخستين تذكره‌اى كه نام وى در آن آمده است ، تذكرهء رياض الشعراء تأليف على قلى خان والهء داغستانى است . وى ذيل عنوان ميرزا مهدى كوكب « 2 » چنين نويسد :

--> ( 1 ) - شمارهء 1 - 2 . سال 1337 ( 2 ) - دربارهء اين لقب مفصلا بحث خواهد شد .